Design and Build (D&B) là mô hình trong đó một tổng thầu chịu trách nhiệm cả thiết kế lẫn thi công công trình. Với các dự án nhà xưởng cần vận hành sớm, đây là lựa chọn ngày càng phổ biến của các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Bài viết giải thích D&B là gì, so sánh với DBB và EPC, cùng kinh nghiệm kiểm soát rủi ro từ Xây lắp Hải Long – đơn vị triển khai tổng thầu Design and Build từ năm 2006.

Design and Build là gì?
Design and Build (thiết kế – thi công) là hình thức chủ đầu tư ký một hợp đồng duy nhất với tổng thầu để thực hiện từ thiết kế đến thi công, nghiệm thu và bàn giao. Chủ đầu tư đưa ra yêu cầu về công năng, quy mô, tiêu chuẩn và ngân sách; tổng thầu chịu trách nhiệm biến yêu cầu đó thành công trình hoàn chỉnh.
Trong hệ thống hợp đồng xây dựng tại Việt Nam, mô hình này tương ứng với hợp đồng thiết kế và thi công xây dựng công trình.
So sánh D&B, DBB và EPC
| Tiêu chí | DBB (Thiết kế – Đấu thầu – Thi công) | D&B (Thiết kế – Thi công) | EPC (Thiết kế – Mua sắm – Thi công) |
| Số hợp đồng chính | Từ hai trở lên: tư vấn thiết kế và nhà thầu thi công | Một hợp đồng | Một hợp đồng |
| Phạm vi | Thi công theo bản vẽ chủ đầu tư cung cấp | Thiết kế và thi công công trình | Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công |
| Tiến độ | Chậm nhất: các bước nối tiếp nhau | Nhanh: thiết kế và thi công chồng lấn | Nhanh, nhưng phụ thuộc tiến độ thiết bị |
| Mức kiểm soát thiết kế của chủ đầu tư | Cao nhất | Trung bình, qua yêu cầu kỹ thuật và phê duyệt | Thấp hơn, tập trung vào hiệu suất đầu ra |
| Trách nhiệm khi có sai sót | Phân tán giữa thiết kế và thi công | Một đầu mối | Một đầu mối |
| Phù hợp với | Công trình đã có thiết kế hoàn chỉnh | Nhà xưởng, kho, nhà máy sản xuất | Nhà máy có dây chuyền công nghệ phức tạp (năng lượng, hóa chất…) |
Với đa số dự án nhà xưởng trong khu công nghiệp, D&B là điểm cân bằng tốt: nhanh và gọn như EPC nhưng chủ đầu tư vẫn tự chọn và lắp đặt dây chuyền sản xuất của mình.
4 lợi ích của tổng thầu Design and Build
- Rút ngắn tiến độ: thiết kế, sản xuất kết cấu thép và thi công móng chạy song song thay vì chờ hoàn tất từng bước.
- Tối ưu chi phí từ bản vẽ: đội thiết kế và đội thi công cùng một đơn vị nên phương án được tính toán theo khả năng thi công thực tế. [LINK: SEO-03 – Chi phí xây dựng nhà xưởng]
- Một đầu mối trách nhiệm: không còn tranh chấp “lỗi thiết kế hay lỗi thi công”.
- Giảm gánh nặng quản lý: phù hợp với nhà đầu tư nước ngoài chưa có đội ngũ quản lý dự án tại Việt Nam.
Rủi ro của D&B và cách kiểm soát
Rủi ro lớn nhất là chủ đầu tư ít can thiệp vào chi tiết thiết kế, nên chất lượng phụ thuộc nhiều vào năng lực và sự minh bạch của tổng thầu. Cách kiểm soát:
- Lập yêu cầu kỹ thuật rõ ràng ngay từ đầu: công năng, tải trọng, tiêu chuẩn áp dụng, vật liệu, yêu cầu PCCC.
- Phê duyệt thiết kế theo từng giai đoạn: thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công.
- Thuê tư vấn giám sát độc lập để kiểm tra chất lượng thi công.
- Thanh toán theo mốc hoàn thành kèm bảo lãnh thực hiện hợp đồng và bảo hành.
- Chọn tổng thầu có đủ năng lực thiết kế và thi công thay vì đơn vị thuê ngoài phần thiết kế.
Kinh nghiệm D&B của Xây lắp Hải Long
Hải Long triển khai mô hình D&B từ năm 2006 và hiện sở hữu đủ ba năng lực cốt lõi trong cùng một hệ thống:
- Thiết kế: Trung tâm tư vấn thiết kế hơn 30 kỹ sư, chứng chỉ năng lực thiết kế và thẩm tra Hạng I.
- Sản xuất: nhà máy kết cấu thép 35.000 tấn/năm tại Hải Phòng.
- Thi công: chứng chỉ năng lực thi công công trình công nghiệp Hạng I, đội thiết bị cẩu và vận tải riêng.
Các dự án tổng thầu gần đây như GawNP Nam Đình Vũ, GawNP Đồng Văn III, Jinka, U.D. Electronic và Sirtec International đều có phạm vi gồm tổng thầu xây dựng, tư vấn thiết kế, sản xuất và thi công kết cấu thép

Câu hỏi thường gặp
D&B và EPC khác nhau ở điểm nào? EPC bao gồm thêm phần mua sắm và lắp đặt thiết bị công nghệ. D&B tập trung vào thiết kế và xây dựng công trình; dây chuyền sản xuất thường do chủ đầu tư tự cung cấp.
Chủ đầu tư có được duyệt thiết kế khi làm D&B không? Có. Chủ đầu tư phê duyệt thiết kế theo từng giai đoạn trước khi thi công.
Dự án nhỏ có nên làm D&B không? Có. Với nhà xưởng quy mô vừa và nhỏ, D&B giúp tiết kiệm thời gian tìm và phối hợp nhiều đơn vị.
Nhận tư vấn mô hình hợp đồng
Bạn chưa chắc nên chọn D&B hay hình thức khác? Liên hệ Hải Long để được tư vấn mô hình phù hợp với dự án.
- Hotline: (+84) 846 625 888
- Email: info@hailongjsc.vn
- Trụ sở chính: Tầng 8, toà nhà Taiyo, số 97 Bạch Đằng, phường Hồng Bàng, Hải Phòng












