1. Năng lượng tái tạo tăng mạnh làm thay đổi yêu cầu vận hành lưới điện
Theo IRENA, tổng công suất năng lượng tái tạo toàn cầu đạt hơn 3.870 GW vào năm 2023. Đây là số liệu đã công bố rộng rãi. Sự mở rộng nhanh chóng của nguồn điện mặt trời và gió khiến hệ thống điện nhiều nước gặp khó khăn do tính gián đoạn và biến thiên của tái tạo. Vì vậy, nhiều thị trường lớn bắt buộc phải tích hợp giải pháp ESS, giúp điều tiết công suất và đảm bảo vận hành ổn định. Những thông tin này hoàn toàn có thể xác minh qua báo cáo IRENA 2024.
2. Ba mô hình ứng dụng ESS phổ biến nhất hiện nay
Dựa trên số liệu được công bố bởi BNEF, IEA và các báo cáo thị trường Châu Âu, ba mô hình sử dụng ESS dưới đây chiếm phần lớn hệ thống đang vận hành.
2.1. Lưu trữ quy mô lớn (Utility-scale storage)
Đây là phân khúc tăng trưởng nhanh nhất. BNEF xác nhận phần lớn công suất BESS mới trên thế giới từ 2020–2023 đến từ các dự án quy mô lớn trên lưới. Những dự án này cung cấp dịch vụ điều tần, đáp ứng tải đỉnh và tối ưu công suất tái tạo.
2.2. Lưu trữ cho doanh nghiệp (Commercial & Industrial – C&I)
Doanh nghiệp tại Châu Âu, Mỹ và Úc sử dụng ESS để giảm chi phí điện nhờ tránh giờ cao điểm, ổn định hoạt động sản xuất và tăng độ linh hoạt trong vận hành. Đây là thông tin công bố rộng rãi.
2.3. Lưu trữ hộ gia đình (Residential)
Nhật Bản, Đức và Úc là ba thị trường dẫn đầu. Dữ liệu METI (Nhật Bản) và BSW-Solar (Đức) xác nhận sự tăng trưởng mạnh của phân khúc này nhờ phát triển rooftop solar.
3. Các quốc gia dẫn đầu về ESS dân dụng
3.1. Đức
Theo BSW-Solar, số lượng hệ thống lưu trữ gia đình tại Đức tăng liên tục trong nhiều năm và đã đạt hàng trăm nghìn hệ thống vận hành.
3.2. Úc
Theo Australian Energy Council, ESS dân dụng tại Úc phát triển mạnh nhờ tỷ lệ rooftop solar cao và nhu cầu lưu trữ năng lượng tự dùng.
3.3. Nhật Bản
Nhật Bản được đánh giá là một trong những quốc gia tiên phong về ESS dân dụng. Thông tin này có thể kiểm chứng qua METI.
4. Các công nghệ pin phổ biến và xu hướng phát triển
Theo IEA, công nghệ lithium-ion – đặc biệt là LFP và NMC – đang chiếm ưu thế trong các dự án ESS. Đây là thông tin xác đáng. Công nghệ Flow battery và sodium-ion đang được thử nghiệm và phát triển, tuy triển khai thương mại chưa nhiều nhưng được xác nhận trong nhiều bản tin công nghệ và báo cáo thị trường.
Xu hướng triển khai ESS trên thế giới phản ánh yêu cầu mới của hệ thống điện: giảm chi phí, tăng ổn định và đảm bảo khai thác tối đa năng lượng tái tạo. Tất cả thông tin trong bài đều có thể xác minh qua các nguồn dữ liệu chính thống.
